Сортировать статьи по: дате | популярности | посещаемости | комментариям | алфавиту


ИНЦИДЕНТТЕРДИ ДОКУМЕНТТЕШТИРҮҮ ҮЧҮН ЖУМУШЧУ ТОПТУН ЖОЛУГУШУУСУ

 10-10-2022, 21:56

Бүгүн Кыргызстанда азчылыктарды жана маргиналдашкан топторду басмырлоо жана укуктарын бузуу кейстерине мониторинг жүргүзүү, документтештирүү жана талдоо боюнча укук коргоо уюмдарынын эксперттери жумушчу жыйын өткөрдү.

Canada Fund for Local Initiativeнин (CFLI) колдоосундагы «Азчылыктардын жана маргиналдашкан топтордун укугу жөнүндө медиа-контентке үйрөтүү жана аны жасоо аркылуу медиа-эркиндикти, көп түрдүүлүктү жайылтуу» долбоорунун алкагында ага тийиштүү окуяларды изилдөөнүн методологиясы, маркерлери жана документтештирүү үчүн форма иштелип чыкты.

 

Долбоорго тартылган эксперттер жана өнөктөштөр маалыматтарды жыйноонун инновациялык методдору жана мониторингдин атайын техникалары менен таанышты. Алар кейстерди эл аралык стандарттардын негизиндеги деталдуу талдоонун методдоруна үйрөтүлдү.

Бул кейстер аналитикалык топ жана журналисттер тарабынан иреттештирилет жана веб-сайттарда жарыялоо үчүн иштелип чыгат.



ЖМКлар СОГУШКА ЭМЕС, ТЫНЧТЫККА УМТУЛУШУ ЗАРЫЛ

 23-09-2022, 16:01

ЖМКлар СОГУШКА ЭМЕС, ТЫНЧТЫККА  УМТУЛУШУ ЗАРЫЛБорбордук Азиядагы Тынчтыкты орнотуу жана медиатехнологиялар мектебинин кайрылуусунда - Кыргызстандын Баткен облусундагы кыргыз-тажик чек арасындагы куралдуу жаңжал жана согуштук аракеттердин жүрүшү жөнүндө аудиторияга маалымат берген Борбор Азиянын ЖМКсы жана журналисттери өзүлөрүнүн материалдарында тынчтыкка багытталган каражаттарды колдонушу керек деп айтылат.

 

Медиадагы күнүмдүк жаңылыктардын негизги бөлүгүн кыргыз-тажик куралдуу кагылышуусу ээлегенин медиа айдыңына жүргүзүлгөн анализ көрсөткөн.

 

Аудитория кагылышуу, курмандыктар, зомбулуктар жана аскерлердин аракеттери жөнүндө маалымат алып жатты. Бирок медиаконтенттин көбү согушка басым жасады.

ЖМКда тынчтыкты демилгелөөнүн ар түрдүү варианттарын анализдеген жана сунуштаган, аны чечүүгө багытталган материалдар жокко эсе болду. 

Тынчтыкты орнотуу мектеби журналисттерди жана интернетте контент жаратуучуларды тынчтыкты орнотуучу журналистиканын  ыкмаларын пайдаланууга чакырат.

Бул метод редакторлор менен репортерлорго болуп жаткан окуялардан кайсынысын тандоо керектигин жана кантип бериш керектигин, конфликтиге зордук-зомбулукка түртүүчү реакция кылбаганга мүмкүнчүлүк берет.

Төмөндөгү бир катар сунуштар бул максатка жетүү үчүн силерге жардамчы болот:


1. Тынчтыкты орнотуучу журналистиканын принциптери тынчтыкты куруу аракетин, фактыларга, карапайым адамдарга көңүл бурууну жана чечимдерге багытталгандыкты сунуштайт. Материалды даярдап жатып өзүңөргө: «Жаңжалдын басаңдашына мен кандай жардам бере алам?» - деген суроо бергиле.

«Каршы тарапка жетүү» методун пайдаланып, согуш араларын бөлгөн карапайым адамдар үчүн жалпы ыкмаларды издегиле.


2. Жаңжалга катышкан тарапты лидерлеринин сөзүн келтирүү менен аныктабагыла. Өзүңөрдүн репортажыңарда «ЖОК»  деген 3 эрежени кармангыла:  
            - конфликтти жумшартпа;
            - Күнөөлүүлөрдү издебе;
            - ой-пикирлер менен дооматтарды аныкталган факт катары жайылтпа.

3. Талаш-тартышты аудиторияга ачык-айкын жеткирүү зарыл. Чек арадагы куралдуу кагылышууну көйгөй катары карап, талаш-тартыштын себептерин көңүл чордонуна коюу абзел.

 

4. Репортаждарда зордук-зомбулуктун көрүнбөгөн кесепеттерине (жаракаттар, структуралык / маданий чыгым) көңүл буруу керек.

 

5. Фактыларга таянып жалган маалыматты ар тараптан ашкерелөө зарыл.

 

6. Куралдуу кагылышууну баяндоодо көңүлдү аскерлерге эмес, адамдардын массасына койгула – кыйынчылыкка туш болгондорго, аялдарга, кары-картаңдарга, балдарга. Азчылыктарга сөз бергиле жана жөнөкөй тынчтыкка данакер адамдарды тапкыла.

 

7. Жеткиликтүү булактардан маалымат жыйноодо тынчтыкты орнотуучу ыкмаларга таянуу абзел жана Борбор Азиянын медиа чөйрөсүндөгү мультитилдүү контекстти эске алуу керек. Региондордогу жергиликтүү тилдерге которулган, ар кайсы тилдерде жайылтылган маалыматтар бир аз туура эмес кабылданышы мүмкүн. Ошондуктан ыкчам маалыматты жарыялоодогу бардык билдирүүлөрдө цитаталарды келтирүүдө жана окуяларды баяндоодо  тактап алуу абдан маанилүү.

 

 Репортажда ЖАСАЛБАЙ турган нерселер:

 

1. Жаңжалды ким баштаганын жазып, күнөөлөөдөн алыс болуу керек. Анын ордуна жалпы проблемаларды табуу туура болот.

                                                                                          

2. Талаш-тартышты бир максатты гана көздөгөн эки каршы тарап катары бербеген жакшы. Мунун логикалык жыйынтыгы – бирөө жеңиши жана бирөө жеңилиши керек. Тынчтыкты жактаган журналист бул эки тарапты көптөгөн топторго бөлүп, көптөгөн максаттардын башын ачып, бир катар жыйынтыктарга жетүү менен бир топ чыгармачылык  потенциалды ачып «ажыратышы» керек. 

 

3. Өз тарабыңдагы лидерлердин сөздөрүн билдирүү менен тараптарга өзүңө карата бир жактуу деген пикир калтырба.

 Анын ордуна чыныгы максатты аныктагыла:

Жаңжал адамдардын күнүмдүк жашоосуна кандай таасир этип жатат? Алар кандай өзгөрүүлөрдү каалашууда?

                                                                                 

Лидерлер билдирген позиция жалгыз эле туура жолбу, башкалардын ичинен эң жакшысыбы?                                                                                                                             

 

4. Зордук-зомбулук саясатынын артыкчылыктарын анын бир гана көзгө көрүнгөн натыйжаларына жараша баалоодон качкыла.

 Анын ордуна салыштырмалуу байкалбаган натыйжаларды издөөгө аракет кылган туура. Мисалга: психикалык травмалардын узак мөөнөткө созулган залакасы, балким, жабыр тарткандар келечекте башка адамдарга карата заалим болот же зомбулук кылаттыр. Же жабыр тарткан топтор башка топторго, башка мамлекеттерге каршы чыгышы мүмкүн.  

 

5. Репортаж жана жаңылыктарда «бузулган», «заалим», «айбандарча» жана «жапайы» деген сын атоочтордон качыңыз.

 Бул сөздөр бир тарапты баяндап жатып, экинчи тараптын эмне кылгандыгына басым жасайт. Анын ордуна жасалган иштер жөнүндө кабардар экендигиңерди билдиргиле, канча маалымат билсеңер ошону бергенге аракет кылгыла.

 

13. «Террорист», «экстремист», «фанатик» деген клишелерди колдонбогонго аракет жасагыла.  Булар дайыма «биз» тараптан «башка тарапка» багытталат. Бул сөздөрдү өзүн баяндоо үчүн эч ким колдонбойт, мындайча айтканда, бул клишелерди пайдаланган журналист эки тараптын бир тарабына жан тарткан болуп эсептелет.  Анын ордуна адамдарды өзүдөрү берген ат менен атоого аракет кылгыла.

 

14. Кийинки чечимдер үчүн бир гана «өз» тараптагы лидерлердин билдирүүсүн күтүүдөн качкыла. Анын ордуна кайдан болбосун, тынчтыкты орнотуучу демилгелерди изилдегиле.

Азыр, медиа чөйрө жалган маалыматтарга толуп турганда тынчтыкты орнотуунун демилгелери  үчүн коомдук пикирди түзүү маанилүү.

 

Муну жаңжалдын пайда болуу себептерин, аны изилдөөгө көңүл бурган аналитикалык жана иликтөөчү репортаждардын жардамы менен ишке ашырса болот. Бул көзгө урунбаган мүмкүн болгон кесепеттердин алдын алууга жардам берет.  

 

 





АДАМ УКУКТАРЫН ЧАГЫЛДЫРУУ БОЮНЧА ТРЕНИНГГЕ КАТЫШУУ ҮЧҮН СЫНАК

 23-09-2022, 14:57

АДАМ УКУКТАРЫН ЧАГЫЛДЫРУУ БОЮНЧА ТРЕНИНГГЕ КАТЫШУУ ҮЧҮН СЫНАКБорбор Азиядагы Тынчтыкты Орнотуу жана Медиа Технологиялар Мектеби Бишкекте 2022-жылдын октябрынын аягында, ноябрь айынын башында, «Азчылыктын укуктарын жана маргиналдык топтордун укугун кантип чагылдыруу керек» деген тренингге катышуу үчүн сынак жарыялайт.

Иш-чара кыргыз жана орус тилдеринде өтөт.

Тренингге катышууга Кыргызстандын журналисттери жана редакторлору чакырылат. Бардык чыгымдар уюштуруучулар тарабынан төлөнөт.

Сынакка катышуу үчүн толтурулган арызды, катышууну каалаган өкүлдүн резюмесин, паспортунун сканерин, ошондой эле катышууга кандай мотивация себеп болуп жаткандыгын жазган катты топтоп, peacemakingandmediaca@gmail.com деген дарекке «Тренингге» деген ат менен салып жибериш керек.

Катышуучуларды тандоонун негизги критерийине алардын бүгүнкү күндө ошол тармактагы ишмердиги, адам укугунун жана ЖМКда азчылык менен аялуу катмардын маселесин ЖМКда чагылдыруунун маанилүүлүгүн түшүнүү болуп эсептелет.

Арыз 2022-жылдын 5-октябрында, саат 17.00гө чейин гана кабыл алынат.

Бул мөөнөттөн кийин келген арыздар каралбайт. Команда тандоонун ыкмаларына түшүндүрмө бербейт жана сынактан кийин суроо салган каттарга жооп жазбайт.

Иш-чара Тынчтыкты орнотуу Мектебинин медиа-эркиндикти жана көп түрдүүлүктү колдоо программасынын алкагында, Канаданын жергиликтүү демилгелер фондунун (CFLI) колдоосу менен ишке ашырылууда.  





Россия пропагандасына каршы Теңчилик үчүн Коалициясы

 1-03-2022, 23:38

Кыргыз Республикасынын Президенти

Россия пропагандасына каршы Теңчилик үчүн Коалициясы Жапаров Садыр Нургожоевичке

Урматтуу Садыр Нургожоевич!

 

Биз, Кыргызстандын 36 коомдук уюмдарын жана эксперттерин бириктирген Теңчилик үчүн Коалиция, эл аралык кырдаалдын курчушунун фонунда жарандарга маалыматка объективдүү жана тең салмактуу жетүүнү камсыз кылуу үчүн өлкөбүздүн бийлигине кайрылабыз.

Теңчилик үчүн Коалициясы биздин коом Орусиянын маалымат мейкиндигинен бир жактуу гана маалымат алып жатканына, ал эми жергиликтүү маалымат каражаттары окуя болгон жерде өз кабарчыларынын жоктугуна байланыштуу кыргыз элине маалымат берүүгө мүмкүнчүлүгү жоктугуна кабатыр.

Биздин провайдерлердин санарип пакетине кирген орус каналдарынан келген жаңылыктар жергиликтүү аудиториянын муктаждыктарын канааттандырбай жатат. Интернеттеги жана медиадагы маалымат согушунан, фейк маалыматтардын көптүгүнөн жана ошондой эле Кыргызстандын калкынын бүгүнкү болуп жаткан окуялар туурасында түшүнбөстүгүнөн коомчулукта терс кесепеттерди алып келе турган пикир келишпестиктер жаралууда.

Ушуга байланыштуу ачык-айкын жана чын маалыматтардын элге жеткиликтүү болуусун камсыздоо үчүн Кыргыз бийлиги туура чечимдерди кабыл алуусу зарыл деп эсептейбиз.

Теңчилик үчүн Коалициясы орусиялык маалыматтык берүүлөрдү мамлекеттик жана расмий тилдеги жергиликтүү маалыматтык телеканалдарга алмаштыруу аркылуу санариптик пакеттердеги Орусия мамлекеттик маалыматтык телеканалдардын көрсөтүүлөрүн жөнгө салууга чакырат.

Андан сырткары, биз КТРКнын журналисттерин учурдагы эл аралык кырдаалдар жөнүндө маалыматты кененирээк берүүгө чакырабыз.

 

Теңчилик үчүн Коалициясынын координатору

Айзат Русланова

+996703058058

aizat.ruslanova@gmail.com

Теңчилик үчүн Коалиция жөнүндө: Кыргыз Республикасындагы бир катар уюмдардын расмий эмес уюму 2013-жылы, адам укуктарына тийиштүү маселелерде аракеттешүү жана дискриминация менен ксенофобиянын бардык түрүнө каршы күрөшүү, дискриминацияга каршы мыйзамды иштеп чыгуу жана имплементациялоо, Кыргызстанда тең укуктуу, адилеттүү жана толеранттуу коомду түзүү үчүн түзүлгөн. Коалициянын түзүмүнө азчылыктын, калктын аялуу топторунун укуктарын коргоо, юридикалык жардам берүү, көп түрдүүлүктү колдоо, медиадагы жанапубликалык дискурстагы дискриминацияга жана душмандашуу тилине изилдөө жана мониторинг, калктын маалымдуулугун жогорулатуу, адвокациялык кампанияларды өткөрүү менен алектенген 36 уюм кирет.

Толук маалымат: https://equality.kg/





КРда ШЫЙЛОО АЛДЫНДАГЫ ДИСКУРСТА КАСТЫК ТИЛИ

 29-11-2021, 12:46
КРда ШЫЙЛОО АЛДЫНДАГЫ ДИСКУРСТА КАСТЫК ТИЛИ
2-чыгарылышта Кыргызстанда 2021-жылдын парламенттик шайлоо алдындагы тема боюнча тандалган интернет-басылмалардагы жана социалдык тармактардагы 29-сентябрдан 15-ноябрга чейинки улантылып жаткан кастык тилин, кемсинтүүчү клишелерге, стереотиптерге жана талаш чыгарган билдирүүлөргө (формулировкаларга) көп тилдүү медиамониторинг жана талдоонун жыйынтыгы көрсөтүлдү. Эксперттер келе жаткан шайлоо жөнүндөгү материалдар боюнча  талдоого алынган аралыкта 66 онлайн-ресурста, анын ичинде Facebook, Twitter Instagram жана You Tube группаларынын форумдарында жана жеке баракчаларында жайгаштырылган колдонуучулардын контентин  изилдешкен. 
 
Катталган кастык тилинин динамикасын талдоо изилдөөнүн мурдагы жолкусуна салыштырмалуу бир аз (+1,5%) өскөндүгүн  байкаган. 
Эгерде өткөн медиамониторинг аралыгында алар сегиз болсо, мунусунда – он. Эксперттер шайлоо алдындагы дискурска троллдордун кайра "кайткандыгын” белгилешкен, ал бул отчётто ачык билдирүүнүн белек түрү катары талдоого алынды.
 
Троллингде бир жыл мурдагы парламенттик үгүт маалында жана өткөн жылдын декабрында жана 2021-жылдын январында өткөн президенттик мөөнөтүнөн мурда шайлоолордо документтештирилген окшош нарратив, араздаштыруучу  тил, клишелер, тоналдуулук жана коннотациялар аныкталды. Изилдөөчүлөрдүн пикири боюнча бул факт троллдордун мурдагы эле командасы иштеп жаткандыгынан кабар берет. Алар башка ник алганы менен алардын билдирүүсү көбүнчөсү мурдагы эле кептик чабуул коюп жүргөн персоналарга багытталган. 

Октябрь жана ноябрдагы билдирүүлөрдө оппоненттерге карата адамгерчиликсиз метафораларды колдонуунун деңгээли түштү. Бирок кастык тили башка – этникалык, гендердик жана тилдик категорияларга жогорулаган. 

Жыйынтыктардын ичинде ЖМКнын мурдагы жылкы парламенттик кампанияга караганда активдүүлүгүнүн төмөн болгондугу байкалды. Ал убакта медиа чөйрө партиялар жөнүндө маалыматка, альтернативдик  материалдарга каныккан эле, ал эми интернет-форумдар эркин талкууларга бай болчу. 
Парламенттик шайлоо тууралуу маалыматтардын астындагы көптөгөн жаңылыктар ленталарына комментарийлер же жарыяланбай, же ылганып, катуу модерациядан өтүүдө. Интернеттеги пикир лидерлери да өтө активдүү эмес жана этият болушууда, бул алардын контентинен байкалды. 
Бул аянтча бир топ тарыды жана журналисттер менен кээ бир колдонуучулардын өзүн цензуралоосу, чектөөсү бар  экендигин изилдөөчүлөр байкаган. 
Балким бул талапкерлердин сынына бийликтин реакциясына, ошону менен катар талапкерлерге "өзүнүн сөзүнө жооп берүүсү”  жөнүндө эскертүүсүнө байланыштуудур. 
Медиа мониторингдин бардык аралыктарынын жыйынтыгы  боюнча сунуштамаларынын пакети шайлоодон кийинки финалдык отчётто жарыяланат. Ал эми аралыктагы этапта эксперттер саясий каршылаштарды, ар кандай идеологияларды жана диний уюмдарды сындоо талкууларда тыюу салынбашы керектигин, бул плюрализмдин жана сөз эркиндигинин эл аралык укуктук стандарттарынын алкагына жатаарын эске салат.    





КРда ШАЙЛОО АЛДЫНДАГЫ ДИСКУРСТА КАСТЫК ТИЛИ

 20-10-2021, 13:24

КРда ШАЙЛОО АЛДЫНДАГЫ ДИСКУРСТА КАСТЫК ТИЛИБорбор Азиядагы Тынчтыкты орнотуу жана медиатехнологиялар мектебинин эксперттериАКШнын өнүктүрүү (USAID) боюнчаэл аралык агенттигинин каржылоосундагы Кыргыз Республикасында Интерньюстун Медиа-К долбоорунун колдоосу менен 2021-жылдын 28-августунан 28-сентябрына чейинки «КРда шайлоо алдындагы дискурста кастык тили» медиамонитрингинин 1-чыгарылышын сунуштайт.

 

Бир ай бою изилдөөчүлөр КР Жогорку кеңешине депутаттарды шайлоо темасындагы кастык тилинин тренддерин, динамикасын изилдешти, жек көрүүнүн форма менен түрлөрүнталдашты. Ага тандалып алынган 63 онлайн-ресурс, анын ичинде форумга жайгаштырылган колдонуучулардын контенти, Facebook, Twitter жана Instagram группаларынын жана жеке баракчалары да кирген.

Эксперттер бул шайлоо кампаниясынын аралыгындагы документтештирилген кастык тилинин деңгээли 3,5%ды түзгөндүгүн, бул өткөн 2020-жылдагы парламенттик шайлоодогуга караганда 2% төмөн экендигин белгилешти. Ачык дискурска мындай таасир берүү бир нече факторлор менен байланышкан. Алардын ичинде өлкөдөгү саясий жана конституциялык өзгөрүүлөрдүн айынан шайлоонун бир «жылга кечиккендиги», COVID-19 пандемиясына байланышкан кырдаал, электр энергиясынын кымбаттоосу, баалардын өсүүсү, Кумтөр алтын кен ишканасынын мамлекеттик башкаруусуна өткөндүгү, мыйзамдардын жаңы КР Конституциясына ылайык инвентаризацияланышына окшогон бир катар коомдук көйгөйлөрдүн актуалдуу болушу таасир берди.

 

Башка жыйынтыктардын ичинде кастык тилин жайылтуучулар бутага белгилүү саясатчыларды, жана эмки шайлоого да партиялык тизме же бир мандаттуу округдардан аттанаарын билдирген ЖКнын депутаттарын, ошондой эле аял-талапкерлерге жана саясий партиялардын тарапташтарын алгандыгы, дискуссиялык группаларда кемсинтүүчү клишелер, жаңжал чыгаруучу стереотиптер, карама-каршылыктуу жана уят лексика, ошондой эле адамгерчиликсиз метафоралар менен эмоционалдык жана маданий коннотациялар пайдалангандыгы көрсөтүлдү.






ОНЛАЙН-ЧӨЙРӨДӨ КАСТЫК ТИЛИНЕ МОНИТОРИНГ ЖҮРГҮЗҮҮ ЖАНА АНЫ ТАЛДОО УЛАНТЫЛУУДА

 3-05-2021, 16:02

ОНЛАЙН-ЧӨЙРӨДӨ КАСТЫК ТИЛИНЕ МОНИТОРИНГ ЖҮРГҮЗҮҮ ЖАНА АНЫ ТАЛДОО УЛАНТЫЛУУДА

ЖМК коомго онлайн-чөйрөдө жакшыраак багыт алуусуна жардам бериши керек. Бүгүнкү күндөгү орун алган жек көрүү риторикасы, троллинг жана жалган маалымат шарттарында так ишеничтүү булактарды аныктай билүү, сапаттуу маалыматты жана фактыларды жалган маалыматтардан ажырата алуу, объективдүү журналисттик иликтөөнү жүргүзө билүү абзел.

Борбор Азиядагы Тынчтыкты орнотуу жана медиа технологиялар мектеби Кыргызстандагы Интерньюстун АКШнын эл аралык өнүктүрүү агенттиги (USAID) тарабынан каржыланган «Медиа-К» долбоорунун колдоосунда жана кастык тилине улантылып жаткан мониторинг жүргүзүүнүн жана талдоонун алкагында онлайн чөйрөдөгү кептик агрессиянын учурларын документтештирүүдө.

Ачык мейкиндиктеги кастык тилинин динамикасы анын өтө жогорку деңгээлде калгандыгын көрсөтүүдө.

Дүйнөлүк басма сөз эркиндигинин күнүнө карата алынган жыйынтыктар, мониторинг жасалган контенттин дээрлик үчтөн биринин ар кандай формадагы жек көрүүчүлүк сөздөрүн камтыгандыгын көрсөттү. Бул айрыкча КРнын Конституциясын өзгөртүү боюнча өткөн референдуму, 2021-жылда[1] өткөрүлгөн жергиликтүү жана мөөнөтүнөн эрте президенттик шайлоо туурасында онлайн-талкууларда өзгөчө байкалды.

Сабырсыздыктын жана бурмаланган маалыматтардын толкуну 2021-жылдын апрелинин акыркы күндөрүндө кыргыз-тажик чек арасындагы куралдуу жаңжал жөнүндө кабарлар пайда болуп, күчөгөндө да аныкталды.

COVID пандемиясы маалындагы кризистен улам күч алган Кыргызстандагы мазмундуу коомдук-саясий күн тартиби журналисттерди жана интернет колдонуучуларды өз пикирлерин жигердүү билдирүүгө түртүүдө. Бирок бул маалыматтык таштандылар, текшерилбеген маалыматтар жана атайын бурмалоолор менен коштолууда.

Ушундан улам, эксперттер социалдык тармактардагы аныкталган жана жасалма аккаунттардан тараган кастык тили, троллинг жана дайыма эле ишенимдүү боло бербеген билдирүүлөрдүн ортосундагы корреляцияны катташкан. Үзгүлтүксүз маалымат агымы, кептик агрессия, дезинформацияаудиториянын арасында эмнеге ишениш керек деген суроону курч коюуда. Ошондуктан, ал маалымат фактылары жана алардын жайылыш масштабы, маалыматты бурмалоо процессинин башкы катышуучу адамдары жана алардын максаттары жөнүндө журналисттик иликтөөлөр өтө зарыл[2].

Бул жерде туура маалыматты коргоо жана жайылтуу үчүн контент түзүү жана жайылтуунун жаңы жолдорун пайдаланган ЖМК башкы ролду ойношу керек. Аудиторияны маалыматты сын көз менен баалоосуна үндөп, жаңы мүмкүнчүлүктөрүн аныктап, медиа сабаттуулугун жакшыртуусун колдогон ЖМК.

Пикирин эркин билдирүү укугун сактап, аны коргоо зарылдыгы жөнүндө өкмөттөрдүн жана коомчулуктун маалым болушун жогорулатуу максатын көздөгөн Дүйнөлүк басма сөз эркиндигинин күнү журналисттерге жана Интернеттеги контент жаратуучуларга жогорку стандарттарды жана этиканы сактоонун маанилүүлүгүн көрсөтөт. Бул маалыматтык экологияны жакшыртууга жана кастык тили менен жалган билдирүүлөргө жооп кайтаруунун узак мөөнөттүү чараларын көрүүгө мүмкүнчүлүк бермекчи.



1.2020-жылдын 15-декабрынан 2021-жылдын 1-май айы аралыгындагы талдоо.





АЯЛ-ЖУРНАЛИСТТЕР ОНЛАЙН-ТАРМАКТАГЫ ГЕНДЕРДИК КЫРДААЛ БОЮНЧА КЫРДААЛДЫ ТАЛКУУЛАШТЫ

 21-02-2021, 21:41

АЯЛ-ЖУРНАЛИСТТЕР ОНЛАЙН-ТАРМАКТАГЫ ГЕНДЕРДИК КЫРДААЛ БОЮНЧА КЫРДААЛДЫ ТАЛКУУЛАШТЫАял-журналисттер жана активисттер онлайн-тармактагы гендердик кырдаал жана стигма боюнча кырдаалды талкуулашты, басынтууну айырмалоону жана ага каршы күрөшүүнүн каражаттарын, агрессивдүү кырдаалдарда өзүнүн психо-эмоционалдык абалын жакшыртуу үчүн тобокелчилик факторлорун баалоону үйрөнүштү.

Семинар Тынчтыкты орнотуу жана медиатехнологиялар тарабынан Canada Fund for Local Initiatives (CFLI) колдоосунда уюштурулган.

Кыргызстандын ар кайсы бурчунан келген катышуучулар ЖМКда, Интернетте жана ачык дискурста аялдарга карата стереотиптин, стигманын деңгээлине мониторинг жүргүзүү, документтештирүү жана талдоо аркылуу гендердик теңчиликти жана аялдардын укугун жайылтууга багытталган долбоордун алкагындагы тренингде чогулушкан.

Өзүнүн кесиптик ишмердигинде коркутууга, агрессияга жана стереотиптүү мамилеге кабылган көпчүлүк журналисттер жана активисттер интернет-чөйрөдө гендердик сабырсыздыкты заманбап аныктоонун усулдарын, терс кесепеттерди жумшартуу үчүн алдын алуучу техникаларды жана жолдорду билишти.

Басынтууну аныктоо жана классификациялоо боюнча топторго бөлүштүрүлгөн практикалык сабактарда катышуучулар басынтуунун түрлөрүн аныктоого жана алардын айырмасын ажыратууга үйрөнүштү.

Акыркы сессияда журналисттердин жана активисттердин иш маалындагы психоэмоционалдык абалын талдоого көңүл бурулду. Тобокелчилик факторлорун аныктоого багытталган аналитикалык көнүгүүлөр жана интерактивдүү дискуссия жана коргонуунун персоналдык механизмдерин иштеп чыгуу көптөрүнө ички резервди кантип иштетүү керектигине жана зарылчылык келип чыкса өзүндөгү ички психологиялык жардам берүүнү кантип уюштуруу керектигин түшүнүүгө мүмкүнчүлүк берди.

Ошондой эле иш-чарада Кыргызстанда аялдарга карата көп жайылтылып колдонулган стереотиптерди, сабырсыздыкты жана коркутууларды аныктаган «Кыргызстандын медиатармагындагы гендердик стереотиптер» аттуу изилдөөнүн бет ачары өттү.

Изилдөөнүн жыйынтыгы боюнча бир катар сунуштамалар даярдалган жана аларды иш-чаранын катышуучулары талкуулашты. Сунуштамалар бийликтегилерге, ЖМКларга жана жарандык коомдун уюмдарына жөнөтүлөт.






ШАЙЛОО АЛДЫНДАГЫ ЖАНА КИЙИНКИ ДИСКУРСТА КАСТЫК ТИЛИ ЖАНА САРКАЗМ

 16-02-2021, 13:27

Борбордук Азиядагы Тынчтыкты орнотуу жана медиа технологиялар мектеби Кыргыз Республикасындагы Интерньюстун "Медиа-К” долбоорунун колдоосу менен 2021-жылдын 15-декабрынан 22-январга чейинки аралыкта жүргүзүлгөн "Шайлоо алдындагы жана кийинки дискурста кастык тили жана сарказм” изилдөөсүн сунуштайт.

Бул изилдөө көп тилдүү медиамониторингдин жана тандалып алынган онлайн медиа жана социалдык тармактардын контентиндеги Кыргызстандагы кезексиз президенттик шайлоо тууралуу талкууларда учураган кастык тилинин анализине негизделет.

Президенттик шайлоо өнөктүгү учурундагы кастык тилинин документтештирилген деңгээли парламенттик шайлоо мезгилиндеги көрсөткүчтүн жарымына барабар болгону аныкталды. Бирок бул коомдо талаш-тартыштын маданияты же тармактык этиканын деңгээли жогорулаганын билдирбейт.

Эксперттер муну үгүт кампаниясынынпассивдүүлүгү, талапкерлердин бир өңчөй курамыменен шайлоонун мөөнөтүнөн эрте өткөнү, ошондой эле ар түрдүү коомдук-саясий окуялар көп болуп кеткенинен улам журналисттер, колдонуучулар жана спикерлер "социалдык түгөнүүгө" дуушар болгону менен түшүндүрүшүп, бул себептер ошол учурдагы жагдайларга кызыгууну азайтып, коомдук талкууга да өз таасирин тийгизди деп белгилешет. Изилдөөчүлөр кастык тилинин тенденцияларын жана динамикасын изилдеп, аны чыдамсыздыктын түрлөрү боюнча классификациялашкан жана бир тенденция экинчи тенденциянын жайылышына түрткү берген себептерди аныкташкан.

Диаграмма 1. 2020 жана 2021-жылдардагы шайлоо дискурстарында талданган материалдардагы чыдамсыздык тенденцияларынын салыштырма динамикасы

Мындан тышкары, социалдык тармактарда жана форумдарда Интернеттеги жалпыга маалымдоо каражаттарындагы адепсиз лексика, жаргон жана кордоо сөздөрүнкамтыган материалдардын астынан бир катар куйкум жана маскаралоокомментарийлерижана сүрөттөр табылды. Маскаралоо, сарказм сөздөрү конкреттүү бир адамдыаудитория тарабынан негативдүү кабыл алышынкүчөтүү жана кастык тилин жашыруу үчүн колдонулган.

Ошондой эле интернеттеги талкууларда жана ЖМКларда түрдүү пикир келишпестиктерди чакырган, оппоненттердин позицияларын бурмалоогобарган туура эмес аргументациялар документтештирилди. Баяндамада кастык тилинин мындай лексикаларынын түрү Батышка каршы риторикада көрүнгөнү, талапкерлерге жана ар түрдүү инсандарга чындыкка туура келбеген паралеллдер айтылып, аларды жаныбарлар менен салыштырып, гумандуулукка жатпаганметафораларды түзүшкөнү айтылат.

Эксперттер аудиторияга коомдук дискурста толеранттуу технологиялардын натыйжалуулугун түшүндүрүү максатында маалыматтык кампанияларды иштеп чыгууну жана өткөрүүнү, пикирлердин плюрализмин жана сөз эркиндигин эске алуу менен саясий туура лексика жана стилистиканы жалпыга маалымдоо каражаттарынын редакциялык практикасына киргизүү боюнча ишти улантууну сунушташат. Ошондой эле азчылыктардын, калктын социалдык жана басмырланган топторунун үнүн жакшы чагылдырып, аудиторияга алардын конституциялык укуктарын түшүндүрүп берүү керек, ошондой эле медиада жарыяланган макалалардын астында жооптуу журналистика (модерация, алдын-ала модерация) менен иштөө керек. медиа.





ШАЙЛОО АЛДЫНДАГЫ ДИСКУРСУНДА КАСТЫК ТИЛИ

 4-12-2020, 13:31

ШАЙЛОО АЛДЫНДАГЫ ДИСКУРСУНДА КАСТЫК ТИЛИ«Шайлоо алдындагы дискурсундакастык тили» аттуу изилдөө Борбор Азиядагы Тынчтыкты орнотуу жана медиатехнологиялар мектебинин эксперттери тарабынан Кыргыз Республикасында Интерньюстун "Медиа-К" долбоорунун колдоосу менен 2020-жылдын 15-июлунан 10-октябрына чейин жүргүзүлдү.

Шайлоо өнөктүгү учурунда жек көрүүчүлүк жана басмырлоо тилин жоюу үчүн талкуу жүргүзүү жана өз пикирин билдирүү маданиятын жогорулатуунун үстүндө иштөө керек. Ошондой эле Кыргызстандын саясий мейкиндигинде жана медиа чөйрөсүндө туура полемиканын моделин түзүү абзел.

Сунуштардын жана корутундулардын топтому шайлоо алдындагы жана шайлоодон кийинки талкууларда көп тилдүү мониторинг, документтештирүү, кастык тилин / троллингди талдоо жана экспертизалоо боюнча изилдөөлөр серияларынын жыйынтыктоочу баяндамасында берилген[1].

 

Диаграмма 1. Медиа мониторингдин бардык мезгил аралыгында табылган кастык тилинин динамикасы,%

 

Изилдөөчүлөр тандалып алынган онлайн-медиа жана социалдык тармактардын контентинен табылган кастык тилинин тренддерин жана динамикасын карап чыгышты.

 

 

Контент жек көрүү түрүнө жараша классификацияланып, белгилүү бир мезгилдеги медиа мониторингдин таралышын жана белгилүү бир тренддин себебин ачып берди.

 

Коомдук дискурста сабырдуулуктунтүрлөрү боюнча он тренд аныкталып, алар жыйынтыктоочу докладда кеңири талданды[2].

Диаграмма 2. Бардык мезгил аралыгындагы медиа жана онлайн- талкуулардагы сабырсыздык түрлөрү боюнча тренддердин динамикасы,%

Негизги корутундулардын ичинен изилдөөчүлөр буларды баса белгилешет:

- саясий партиялар, алардын программалары, талапкерлери жөнүндө ЖМКларда сапаттуу аналитикалык маалыматтын жоктугу,

- Интернеттеги жана коомдук мейкиндиктеги угуучулар үчүн өтө курч маселелер боюнча кастык тилин колдонуу;

- талапкерлердин жана алардын жактоочуларынын этностук жана регионалдык таандыктыгына шилтемелер;

- дебаттарды талкуулоодо дискуссиялардагы лингвистикалык сабырсыздык,

- Социалдык тармактардагы аял-талапкерлерге карата гендердик дисбаланс жана жек көрүү.

Изилдөөнүн жүрүшүндө троллинг жана жаңылыш аргументация, идентификация, айрым саясий партияларды жана алардын талапкерлерин кимдир бирөөлөр менен ассоциациялоо боюнча айыптоо, бөлүп-жарган тил, ыплас жана одоно лексика өңдүү көрүнүштөр визуалдык мазмундан да табылды.

Эксперттер шайлоо дискурсундагы ксенофобияны камтыган билдирүүлөр жана цитаталар угуучулар арасында сабырсыздыкты жандандырганы кабарлардын астындагы форумдарда жана социалдык тармактарда жазылган жек көрүү комментарийлеринен айкын көрүнгөнүн белгилешет.

Изилдөөчүлөр бийликке төмөнкүлөрдү сунушташат:

- бардык программаларды иштеп чыгууда БУУнун 2020-жылдын сентябрь айында кабыл алынган кастык тилине каршы күрөшүү стратегиясы жана иш-аракеттер планы эске алынсын;

- Кыргыз Республикасында басмырлоого каршы комплекстүү мыйзамдарды эртерээк кабыл алууга көмөктөшүү,

- мамлекеттик кызматкерлер үчүн туура полемиканын көп тилдүү моделдерин иштеп чыгуу;

- шайлоо алдындагы үгүт өнөктүгүндө спикерлерди жек көрүүчүлүктү жана чыдамсыздыкты жоюуга окутуу.

Донорлорго жана эл аралык агенттиктергекоомдук дискурстагы кастык тилинин профессионалдык мониторингин жана гуманитардык экспертизасын туруктуу жүргүзүп туруу, ошондой эле коомдук мейкиндикте басмырлабоого, кастык тилин жоюуга жана сөз эркиндигин колдоого багытталган жаңы медиа маданиятын өнүктүрө турган компоненттерди туруктуу кармап туруу сунушталат.

Негизги сунуштар журналисттерге жана жалпыга маалымдоо каражаттарына тиешелүү. Алар редакциялык көрсөтмөлөрдү жаңыртуунун зарылдыгына, альтернативага көмөк көрсөтүү жана аудиториянын сынчыл ой жүгүртүүсүн өркүндөтүү үчүн экзит-поллдорду практикага киргизүү зарылдыгына, ошондой эле кастык тилин колдонууга жол берген спикерлерге шилтеме берүүнүн эрежелерине көңүл буруулары абзел.

«Журналисттер аудиторияга онлайн чөйрөсүндө лингвистикалык агрессиянын бар экендиги жана анын таасири тууралуу маалымдашы керек. Интернеттеги талкууларда уюлдук этикет маселелерин көтөрүү, шайлоочуларды керектелген маалыматтарды сын менен карап талдоого тарбиялоо маанилүү”, - деп айтылат сунуштарда.

Бул басылмаАмерика Кошмо Штаттарынын Эл аралык өнүктүрүү агенттиги (USAID) аркылуу Америка элининжардамы менен ишке ашырылды. Басылманын мазмуну үчүн Борбор Азиядагы Тынчтыкты орнотуу жана медиатехнологиялар мектеби жооптуу жана алUSAID-дин, Америка Кошмо Штаттарынын Өкмөтүнүн же КРдагы Интерньюстун көз карашын сөзсүз түрдө чагылдырбайт.

 

Уюм жөнүндө. Борбордук Азиядагы Тынчтыкты орнотуу жана медиа технологиялар мектеби - бул ЖМКны, коомдук мамилелерди өнүктүрүү, сөз эркиндигин жайылтуу, ЖМКлардагы кастык тилине жана басмырлоого каршы күрөшүү боюнча уюм. Уюм медиа-изилдөөлөргө жана онлайн-контентти экспертизалоого, ЖМКда, интернетте жана публикалык дискурста кастык тилин иликтөөгө, сезимтал тематикага кампанияларды уюштурууга, журналисттерге жана онлайн контентти уюштуруучуларга, укук коргоочуларга, анын ичинде талаш-тартыш бар аймактарда тренингдерди уюштурууга адистешкен.

www.ca-mediators.net;

https://www.facebook.com/peacemakingS/;

peacemakingandmediaca@gmail.com



[1] Мамлекеттик органдарга, ЖМКларга жана контент жаратуучуларга, о.э. эл аралык уюмдар менен донорлук агенттиктерге сунуштама, 13-б., «Кыргызстандагы шайлоо алдындагы жана шайлоодон кийинки дискурстагы кастык тили», соңку чыгарылыш / июль-октябрь, 2020-жыл, URL

[2] Сабырсыздыктын түрлөрү боюнча тренддер, 28-б., ушул соңку чыгарылышта.







  • Военные возле рынка запчастей в во время массовых беспорядков, г. Ош, июнь 2010 год

  • Участники тренинга по медиации и урегулированию конфликтов строят "Башню мира", Бишкек, апрель, 2011 год

  • Тренинг для журналистов по разрушению стереотипов, Бишкек, апрель, 2012 год

  • Семинар по производству командных репортажей в мультинациональных журналистких группах, Бишкек, август, 2012 год



Карта инцидентов




Образование и тренинги


ТРЕНИНГ ПО ОСВЕЩЕНИЮ ПРАВ ЧЕЛОВЕКА

Школа миротворчества и медиатехнологий в ЦА объявляет конкурс для участия в тренинге «Как освещать права меньшинств и маргинализированных групп»,…

Подробнее


Вебинары


МИРОТВОРЧЕСКАЯ ЖУРНАЛИСТИКА ПРИ ОСВЕЩЕНИИ КОНФЛИКТОВ

Можете ли вы ответить на вопрос: что такое миротворческая журналистика или журналистика мира, как это принято говорить в международной практике?

Это – позитивная журналистика?

Это – смягчение конфликта за счет историй, где говорится о том, как власти решают проблему?

Или это – баланс фактов и мнений, построенных на беспристрастной хронологии освещаемого вами конфликта?

Ни один из трех предложенных вопросов не является миротворческой журналистикой, поскольку она строится на других принципах.

Смотрите видеоурок от Инги Сикорской, директора Школы миротворчества и медиатехнологий в ЦА, медиаэксперта, исследователя, журналистки.

Инга освещала разные конфликтные события, работала в Афганистане, написала ряд учебных пособий для журналистов и активистов, в том числе "Как женщине-журналисту делать визуальные репортажи из Афганистана",

"Как освещать  многообразие и этнические конфликты,"Как журналистам избегать языка вражды в своих репортажах" и другие.

Инга проводит семинары по медиа, кризисным и миротворческим коммуникациям в Центральной Азии и других странах.

 

Смотрите видео-урок с примерами и пояснениями, а потом выполните упражнение.


Подробнее


Наши услуги


МОНИТОРИНГИ, МЕДИАНАЛИТИКА, МЕДИАЭКСПЕРТИЗЫ КОНТЕНТА

 

МОНИТОРИНГИ, МЕДИАНАЛИТИКА, МЕДИАЭКСПЕРТИЗЫ КОНТЕНТАГруппа независимого мониторинга, экспертизы, анализа и образования Школы миротворчества и медиатехнологий в ЦА оказывает услуги в НКО секторе, проводит консультации, экспертизу тренинги по вопросам, связанным с медиасферой и публичным дискурсом.

Мы проводим медиа-мониторинги, медиа-исследования, разрабатываем медиа-планы и стратегии, готовим медиа-аналитику по заданным тематикам, а также предлагаем следующие услуги:

·исследование медиа-сферы на основе мониторинга СМИ на предмет освещения по заданной тематике с использованием уникальной методики, анализ, выработка рекомендаций;

·полный медиа-мониторинг и анализ выделенных публикаций по различным индикаторам, в зависимости от задачи– сбор всех материалов об объекте мониторинга по максимально широкому списку с помощью специальных электронных систем мониторинга, ручного поиска и интеллектуальных инструментов для анализа (кыргызский, русский, английский языки);

·по ограниченному медиа-списку – поиск публикаций об объекте мониторинга по определенному списку СМИ (обычно наиболее авторитетные, популярные, значимые с точки зрения достижения ЦА, издания);

·аналитические обзоры по заданной тематике;

·разработка моделей информационно-просветительских кампаний( интеллектуальная логистика, исследование и анализ ситуации, планирование мероприятий, определение аудитории, стратегия, сбор информации, анализ, разработка послания, определение ожидаемых результатов, тестирование кампании, разработка публичных мероприятий, отслеживание результатов кампании);

·разработка медиа-планов, мониторинг и анализ медиа-активности, кризисный медиа-мониторинг, архивный/ретроспективный медиа-мониторинг;

·консультации по созданию медиа-кампаний;

·тренинговые/обучающие услуги, мастер-классы: разработка тематики и программы тренинга;

·проведение медиа-тренингов/мастер-классов;

·информационные услуги (создание релизов, адаптация пресс-релизов под веб-публикацию. линкование, ссылки, теги и т д);

·разработка сценария и создание видео- и аудио-интервью, тезисы;

·подготовка спикеров для пресс-конференций, разработка сценария пресс-конференции и брифингов, тезисы их выступления;

·разработка медиа-плана для участия, выступающего в тематических программах по социально-значимым вопросам;

·редактирование и обработка текстов (кыргызский, русский, английский языки).

Вышеперечисленные услуги осуществляются по договору оказания платных услуг в некоммерческом секторе и рассчитаны в соответствии с калькуляцией платных услуг на текущий год. За подробной информацией обращаться на peacemakingschool@gmail.com или написать сообщение на Фейсбук https://www.facebook.com/Alinapeacemaker


 

 

 

 

Подробнее


Лагерь медиа-инноваций



Взгляд изнутри





Партнеры